Đông Chu Liệt Quốc – Chương 46: Thượng thần giết cha ở trong cung quân tần chết trận được cúng tế

Nghe đọc

Vua nước Ðịch là Bạch Bộ Hồ bị giết rồi,quân sĩ trốn về báo với Bạch Ðôn.Bạch Ðôn khóc rằng:
– Khi trước ta đã nói là nước Tần có trời giúp,không dễ đánh nổi,mà anh ta không nghe lời, để đến nổi bị hại !
Bạch Ðôn sai người sang nói với quân Tấn,xin đem thi thể Tiên Chẩn đổi lấy thi thể Bạch Bộ Hồ.
Lại nói chuyện Khước Khuyết chém được thủ cấp Bạch Bộ hồ,cùngvới các tướng đem về nộp Trung quân nguyên soái,nhưng không thấy TiênChẩn đâu cả,liền hỏi các quân sĩ,quân sĩ đều nói:
– Nguyên soái vừa đi khỏi,có truyền cho chúng tôi phải canh giữ cẩn mật,không biết ngài đi đâu !
Tiên Thả Cư nghe nói,có ý nghi ngờ,bỗng thấy trên án thư có một tờ biểu,vội vàng lấy xem.Tờ biểu nói như sau:
– “Trung quân đại phu là Tiên Chẩn có lời tâu lên chúa công:Tôi đây là kẻ bề tôi mà đã vô lễ với vua,chúa công đã không trị tội,lạidùng cho làm nguyên soái.Ngày nay thắng trận,tất sao chúa công cũng banthưởng,nếu tôi về mà chịu thưởng thì thành ra kẻ vô lễ cũng được quậncông còn lấy gì làm phép cho kẻ khác.Vậy tôi xin liều thân xông vào quân Ðịch, để mượn tay quân Ðịch thay cho sự trừng phạt của nhà vua ! Contôi là Tiên Thả Cư có tướng tài,có thể thay tôi được. Ðứng trước cáichết tôi mạo muội dâng thư”
Tiên Thả Cư nói:
– Như vậy thì thân phụ tôi xông vàp quân Ðịch mà chết mất rồi !
Nói xong,khóc òa lên một hồi,rồi toan xông vào quân Ðịch để tìm Tiên Chẩn.Các tướng xúm lại can ngăn,xxin hãy sai người đi dọ thámtrước xem nguy- en soái sống chết thế nào,rồi sẽ tiến binh.Bỗng có quânbáo em vua Ðịch là Bạch Ðôn sai người đến xin đổi thi thể Tiên Chẩn lấythi thể Bạch Bộ Hồ.Tiên Thả Cư nghe tin cha chết,liền vật mình lănkhóc,rồi hẹn với quân Ðịch đến ngày hôm sau thì đem hai thi thể đổi lẩncho nhau.Sứ nước Ðịch cao từ lui về.Tiên Thả Cư lại bảo các tướng rằng:
– Quân Ðịch hay gian dối lắm,ngày mai ta cũng nên phòng bị mới được !
Nói xong,truyền cho các tướng đều phục quân sẵn để phòng khi có việc giao chiến.Ngày hôm sau,Thiên Thả Cư mặc tang phục,ra nơi trậntiền để nhận thi thể Tiên Chẩn.Bạch Ðôn sợ vong hồn Tiên Chẩn thiêng,mới nhổ hết những mũi tên ở mình Tiên Chẩn ra, đem nước trầm hương tắmrửalại phủ thêm cái áo cẩm bào, đạt lên trên xe,trông như người cònsống,rồi đưa ra trận tiền,giao trả Tiên Thả Cư.Quân Tấn cũng đem thủ cấp Bạch Bộ Hồ giao trả cho quân Ðịch.Bạch Ðôn trông thấy quân Tấn chỉ gaio trả có thủ cấp Bạch Bộ Hồ thôi,không được đủ thân thể,liền không bằnglòng mà nói rằng:
– Nước Tấn thật hay lừa người ! Sao không giao đủ thân thể?
Tiên Thả Cư sai người truyền bảo Bạch Ðôn rằng:
– Có muốn lấy đủ thân thể thì nhà ngươi phải vào thung lũng mà tìm ờ trong đống xác người chết ấy.
Bạch Ðôn giận lắm,cầm cáo khai sơn đại phủ,vẫy quân xông vàođánh.Tướng nước Tấn là Hồ Xạ Cô đem quân ra đối địch.Hai bên vừa giaochiến được mấy hợp thì phía tả có Khước Khuyết,phía hữu có Loan Tần đổra đón đánh.Bạch Ðôn thấy quân Tấn đông quá,vội vàng quay ngựa bỏchạy.Quân Tấn tranh nhau đuổi theo Bạch Ðôn.Khi đuổi gần đến nơi,BạchÐôn trông thấy,liền hỏi Hồ Xạ Cô rằng:
– Ta trông tướng quân quen mặt lắm,có phải Hồ Xạ Cô đó không?
Hồ Xạ Cô nói:
– Phải !
Bạch Ðôn nói:
– Vậy tôi xin có lời chào tướng quân ! Cha con tướng quân khitrước ở nước tôi mười hai năm trời,nước tôi có điều gì bạc đãi đâu,ngàynay tướng quân nên nghĩ lại một chút,tôi chính là em ruột Bạch Bộ Hồ,tên gọi Bạch Ðôn đây.
Hồ Xạ Cô thấy Bạch Ðôn nhắc lại chuyện cũ,không nỡ giết chết,liền đáp lại rằng:
– Thôi thì ta khoang tha cho nhà ngươi,nhà ngươi nên mau mau thu quân về ngay,chớ ở đây nữa !
Hồ Xạ Cô quay ngựa trở lại. Ðêm hôm ấy,Bạch Ðôn rút hết quânkéo về nước Ðịch.Bạch Bộ Hồ không có con trai,Bạch Ðôn phát tang,rồi lên nối ngôi làm vua nước Ðịch.Quân Tấn thắng trận rồi các tướng về yếtkiến Tấn Tướng công và đệ trình tờ di biểu của Tiên Chẩn.Tướng côngthương xót vô cùng,truyền đem thi thể Tiên Chẩn ra xem,trông thấy haimắt vẫn mỡ trừng trừng như lúc còn sống,vội vàng ôm lấy thi thể mà khócrằng:
– Tướng quân vì việc nước mà chết ! Sống khôn chết thiêng ! Xem mấy lời di biểu nầy thì đủ biết tướng quân là người trung nghĩa.
Tấn Tướng công nói xong,sụp lạy ở trước linh cữu TiênChẩn,phong cho Tiên Thả Cư làm nguyên soái.Bấy giờ hai mắt Tiên Chẩn mới nhắm lại.Về sau,người nước Tấn có lập đền thờ Tiên Chẩn ở đất Cơ Thành.
Tấn Tướng công lại khen Khước Khuyết có công giết dược Bạch Bộ Hồ,phong cho đất Ký Ấp mà bảo rằng:

– Nhà ngươi biết đền bồi cáo lỗi của thân phụ nhà ngươi ngàyxưa,vậy nên ta trả lại cho đất Ký Ấp là đất ăn lộc của thân phụ nhàngươi trước.
Tấn Tướng công lại bảo Tư Thần rằng:
– Nhà ngươi có công tiến cử Khước Khuyết,nếu không có nhà ngươi thì sao ta biết Khước Khuyết mà dùng.
Tấn Tướng công bèn đem đất Tiêu Mao thưởng cho Tư Thần.
Nước Hứa và nước Sái từ khi Tấn Văn Công mất đi,lại thần phụcnước Sở.Tấn Tướng công cho Dương Xử Phủ làm đại tướng, đem quân sangđánh nước Hứa và nước Sái.Sở Thành Vương sai Ðấu Bột và Thành Ðại Tâmđem quân đi cứu. Ði đến bến sông Chi Thủy,trông thấy quân Tấn ở bờ bênkia,liền truyz- én cho quân sĩ đóng lại ở bờ sông nên nầy.Hai bên chỉcách nhau một dòng nước chảy.Quân Tấn bị quân Sở ngăn trở,không qua sông được, đã hơn hai tháng,thành ra hết cả lương ăn.Dương Xử Phủ định rútquân về,nhưng sợ người nước Sở đuổi theo,lại e rằng người ta cười mìnhchịu kém quân Sở,mới lập kế sai sứ sang nói với tướng nước Sở là Ðấu Bột rằng:
– “Ðã đến thì không sợ, đã sợ thì không đến”,tướng quân muốnđánh nhau với quân Tấn tôi thì quân Tấn tôi xin rút quân lùi lại một xá, để nhường cho tướng quân qua sông mà bày trận,rồi ta sẽ cùng nhau giaochiến,nếu tướng quân không muốn qua sông thì tướng quân cũng lùi lại một xá, để nhường cho quân T- án tôi qua sông mà bày trận và xin định ngàygiao chiến.Bằng nay không lui thì hai bên cùng nhọc công tốn của,phỏngcó ích gì ! Xin tướng quân nghĩ lại.
Ðấu Bột nổi giận nói :
– Nước Tấn khinh ta không dám qua sông sao !
Nói xong,toan đem quân qua sông để đánh Tấn.Thành Ðại Tâm vội vàng ngăn lại mà nói rằng:
– Người nước Tấn xin rút quân lùi lại một xá là nói dối để dụquân ta sang đó mà thôi,ngài chớ nên tin vội.Nếu quân ta sang được mộtnữa,tất quân Tấn đánh ngay,bấy giờ ta tiến cũng dở mà thoái cũng dở,chibằng ta hãy rút quân,nhường cho quân Tấn sang trước.
Ðấu Bột khen phải,rồi truyền quân sĩ lùi ra ba mươi dặm (tức là một xá) để nhường cho quân Tấn sang sông.Sứ nước Tấn về nói với DươngXử Phủ.Dương Xử Phủ đôn đốc trong quân rằng:
– Tướng nước Sở là Ðấu Bột sợ thế quân ta,hiện đã rút quân trốn đi rồi.
Quân sĩ tưởng thực, đem chuyện ấy truyền cho nhau.Dương Xử Phủ lại nói:
– Quân Sở đã trốn đi rồi thì ta còn qua sông làm gì nữa ! Bâygiờ ngày hết tết đến,tiết trời lại rét, âu là hãy thu quân về nghĩ,rồisau sẽ liệu.
Dương Xử Phủ bèn thu quân về nước. Ðấu Bột chờ đã hai ngàykhông thấy quân Tấn qua sông,sai người đi dò thám thì ra quân T- án rútvề đã xa rồi,mới cũng truyền lệnh thu quân về nước.
Lại nói chuyện Sở Thành Vương có người con trưởng tên là Thương Thần,khi trước Sở Thành Vương muốn lập làm thái tử hỏi ý kiến Ðấu Bột.Ðấu Bột nói:
– Nước Sở ta mấy đời nay vẫn lập con thứ,không lập contrưởng,và tôi xem tướng mạo Thương Thần,mắt như mắt cú,tiếng như tiếngheo;là người có tính tàn nhẫn,ngày nay đại vương yêu mà lập nên,ngàykhác lại ghét mà trút đi,tất hằn nổi loạn.
Sở Thành Vương không nghe,liền lập Thương Thần làm thái tử vàcho Phan Sùng làm chức thái phó.Thương Thần nghe nói Ðấu Bột không muốnlập mình làm thái tử,có ý căm tức, đến lúc Ðấu Bột đem quân về,ThươngThần mới đem lời dèm pha với Sở Thành Vương rằng:
– Ðấu Bột ăn lễ của Dương Xử Phủ,vậy nên mới rút quân về.
Sở Thành Vương tin lời,khi Ðấu Bột về,không cho vào yếtkiến,lại sai người đưa cho một thanh kiếm đâm cổ mà chết.Thành Ðại Tâmvào yết kiến Sở Thành Vương,sụp lạy kêu khóc,thuật lại cái cớ Ðấu Bộtrút quân về,hkông phải ăn lễ của Dương Xử Phủ,nếu bắt tôi về việc rútquân thì Thành Ðại Tâm cũng xin chịu tội.Sở Thành Vương nói:
– Nhà ngươi nói mà chi nữa ! Ta cũng lầy việc ấy làm hối hận.
Sở Thành Vương từ bấy giờ có ý nghi thái tử Thương Thần,sau SởThành Vương lại yêu người con thứ tên là Chức;muốn bỏ Thương Thần mà lập Chức làm thái tử,nhưng lại sợ Thương Thần nổi loạn,mới định tìm cớ đểgiết đi.Có người cũng nhận nghe được tin ấy,nói với Thương Thần.ThươngThần còn ngần ngừ chưa cho điều ấy làm thực,thuật chuyện lại cho quanthái phó là Phan Sùng nghe.Phan Sùng nói:
– Tôi xin hiến một kế,có thể dò xét được điều ấy thực hay là giả.
Thương Thần hỏi:
– Kế gì?
Phan Sùng nói:
– Em gái đại vương ta,lấy chồng ở nước Giang,gọi là nàng GiangVu,nay về thăm dại vương ta, ở chơi trong cung lâu ngày,tất biết rõ điều ấy.Thái tử nên bày một tiệc rượu,mời Giang Vu đến ăn tiệc,rồi trong khi ăn tiệc,cố ý làm ra bộ khinh bỉ, để khiến cho Giang Vu phải tứcgiận.Giang Vu đã túc giận,tất thế nào cũng nói lộ điều ấy ra.
Thương Thần nghe lời,bày tiệc rượu để mời Giang Vu.Lúc Giang Vu mới đến thì Thương Thần tiếp đãi rất lễ phép,khi uống rượu tới nữachừng,dần dần làm ra bộ khinh bỉ,sai người nhà bếp đưa món ăn mà khôngthèm đứng dậy mời,lại cố ý ngảnh mặt nói chuyện riêng với mấy đứa thị nữ hầu rượu.Giang Vu hai lần hỏi chuyện Thương Thần đều không trảlời.Giang Vu giận lắm, đạp bàn đứng dậy mà xỉ mắng Thượng Thần rằng:
– Mày tệ quá như thế,thảo nào mà đại vương định giết mày để lập công tử Chức.
Thương Thần giả cách xin lỗi.Giang Vu không thèm nhìn mặt,lênxe đi ngay,vừa đi vừa mắng Thương Thần thậm tệ.Ngay đêm hôm ấy,ThươngThần đến bảo Phan Sùng,và hỏi kế để thóat nạn,Phan Sùng nói:
– Thái Tử có thể cúi đầu mà thần phục công tử Chức được không?
Thương Thần nói:
– Ta là con trưởng mà phải thần phục con thứ thì chịu đựng thế nào được?
Phan Sùng nói:
– Nếu không chịu thần phục người ta thì chi bằng trốn sang nước khác.
Thương Thần nói:
– Trốn cũng vô ích,chỉ thêm nhục thôi !
Phan Sùng nói:
– Ngoài hai cách ấy ra thì chẳng còn cách gì nữa !
Thương Thần lại cố ý hỏi mãi.Phan Sùng nói:
– Có một kế nầy rất thần diệu,nhưng chỉ sợ thái tử không nỡ làm.
Thương Thần nói:
– Trong lúc đang nguy cấp này lại còn điều gì là điều không nỡ !
Phan Sùng ghé tai mà bảo rằng:
– Chỉ làm đại sự thì mới có thể đổi họa làm phúc được.
Thương Thần nói:
– Việc đó ta làm được !
Nói xong,liền tụ tập quân sĩ, đến nữa đêm vào vây cung Sở Thành Vương.Phan Sùng tay cầm thanh kiếm,cùng với mấy người lực sĩ đi thẳngđến trước mặt Sở Thành Vương.Các nội thị sợ hải,, đều bỏ chạy tán loạncả.Thành Vương hỏi:
– Nhà ngươi vào đây có việc gì?
Phan Sùng nói:
– Ðại Vương làm vua đã bốn mươi sáu năm rồi,cũng nên thôi đi !Nay người trong nước đều mong có vua mới,xin đại vương truyền ngôi lạicho thái tử.
Thành Vương kinh sợ mà nói rằng:
– Ta bằng lòng nhường ngôi lại cho,nhưng chẳng biết các người có để ta sống hay không?
Phan Sùng nói:
– Vua nọ chết đi thì vua kia mới lập lên,có lẽ nào một nước hai vua bao giờ ! Sao đại vương đã già mà còn chưa hiểu việc đời?
Thành Vương nói:
– Ta vừa mới sai nhà bếp nấu món chân gấu, đợi chín cho ta ăn một miếng thì dẫu chết ta cũng cam lòng
Phan Sùng quát to lên rằng:
– Món chân gấu thì còn lâu mới chín được,hay là đại vương địnhdùng dằng đợi người đến cứu đó chăng?Xin đại vương tự liệu đi,chớ để tôi phải động thủ.
Phan Sùng cởi dây lưng ném trước mặt Thành Vương.Thành Vương ngửa mặt lên trời mà kêu rằng:
– Ôi Ðấu Bột ! Ôi Ðấu Bột ! Ta không nghe lời nói của trung thần, đến nổi phải tai vạ,còn nói gì nữa !
Nói xong,liền cầm lấy giây lưng mà buộc vào cổ.Phan Sùng saimấy người đứng hai bên nắm đầu guây mà kéo, được một lúc thì Thành Vương tắt hơi.Giang Vu nghe tin,thở dài mà than rằng:
– Thôi ! Chính ta làm hại anh ta rồi đó !
Giang Vu cũng thắt cổ tự tử.Thương Thần đã giết xong ThànhVương,nói dối là Sở Thành Vương bị cảm mà chết,sai người báo tang chochư hầu biết,rồi lên nối ngôi,tức là Sở Mục Vương;Sở Mục Vương gia phong cho Phan Sùng làm chức thái sư,và giao binh quyền cho, để coi giữ vương cung.Quan lệnh doãn nước Sở là Ðấu Ban cùng các quan đều biết là SởThành Vương bị giết mà không dám nói. Ðấu Nghi Thân nghe tin SởThànhVương bị giết,liền cùng với quan đại phu là Trọng Quy bàn mưu để giết Sở Mục Vương,chẳng ngờ việc tiết lộ,Mục vương truyền cho quan tư mã là Ðấu Việt Tiêu bắt Ðấu Nghi Thân và Trọng Quy mà giết đi.Ngày trước có người thầy đồng tên là Duật Tự đã nói: “Sở Thành Vương cùng với Thành ÐắcThần và Ðấu Nghi Thân,ba người đều bất đắc kỳ tử” đến bây giờ quả nhiênứng nghiệm. Ðấu Việt Tiêu có ý muốn làm lệnh doãn mới nói với Sở MụcVương rằng:
– Tôi thấy Ðấu Ban nói chuyện với người ta,thường phàn nàn vềnỗi cha con nhà hắn chịu ơn tiên vương nhiều lắm;mà không giúp nên đượccái chí lớn của tiên vương ngày xưa thì lấy làm xấu hổ.Hắn muốn lập công tử Chức lên làm vua,mới rồi Ðấu Nghi Thân làm phản là mưu tự ÐấuBan,nay Ðấu Nghi Thân đã bị giết rồ, Ðấu Ban có ý lo sợ,tôi e rằnghắnlại bày mưu khác, đại vương nên phải phòng bị mới được.
Sở Mục công đem lòng nghi Ðấu Ban,mới triệu Ðấu Ban vào,sai đigiết công tử Chức. Ðấu Ban chối từ không chịu đi,Mục vương nổi giận,nói:
– Nhà ngươi muốn giúp nên cái chí lớn của tiên vương ngày xưa có phải không?
Mục vương liền cầm cái dùi đồng đánh chết Ðấu Ban.Công tử Chứcsợ hải, định chạy sang nước Tấn. Ðấu Việt Tiêu đuổi theo đến ngoàicõi,giết chết công tử Chức.Sở Mục Vương cho Thành Ðại Tâm làm lệnhdoãn,chưa được bao lâu thì Thành Ðại Tâm chết,Mục Vương liền cho ÐấuViệt Tiêu làm lệnh doãn,và nhớ đến công tử Văn ngày xưa,mới cho Ðấu Khắc Hoàng (con Ðấu Ban,cháu Tử Văn)làm quan châm doãn.
Tấn Tướng công nghe tin Sở Thành vương chết,bão Triệu Thuẫn rằng:
– Thế là lòng trời đã chán nước Sở rồi !
Triệu Thuẫn nói:
– Vua nước Sở trước là dẫu là bạo ngược,nhưng còn có thể đemđiều lễ nghĩa mà giáo hoá được,Thương Thần là đứa Vô phụ,cha còn khôngtha huống là người khác ! Tôi e rằng cái vạ chư hầu chưa thật là hết !
Mấy năm sau,quả nhiên Sở Mục vương đem quân đi đánh các nước, đúng như lời nói của Triệu Thuẫn.
Tướng nước Tần là Mạnh Minh nói với Tần Mụccông xin đem quân đánh Tấn, để báo thù trận thua ở Hào Sơn khi trước.Tần Mục công khen mà cho đi.Mạnh Minh liền cùng với Kiển Binh và Tây KhấtThuật đem quân đi đánh Tấn.Tấn tướng công vẫn lo nước Tần đem quân sangbáo thù,ngày nào cũng sai người đi dò thám,khi được tin mạnh Minh lạisắp sang đánh,mới cười mà bảo rằng:
– Nước Tần nay đã sắp sang tạ ơn ta đó !
Tấn Tướng công bèn cho Tiên Thả Cư làm chánh tướng,Triệu Thôilàm phó tướng,Hồ Cúc Cư làm chức xa hữu, để đợi quân Tần sang đến nơithì đánh.Khi đại binh sắp khởi hành,Lang Ðàm nói với Tiên Thả Cư xin đitheo.Tiên Thả Cư cho đi.Bấy giờ bọn Mạnh Minh chưa sang đến nơi,Tiên Thả Cư bảo các tướng rằng:
– Ðợi quân Tần đến mới đánh,chi bằng ta kéo sang mà đánh quân Tần.
Tiên Thả Cư nói xong,liền kéo quân sang đất Bành Nha (đất nướcTần) để đón quân Tần.Khi quân Tần đến nơi,hai bên đã bày thành trậnthế,Lang Ðàm nói với Tiên Thả Cư rằng:
– Tiên nguyên soái ngày xưa chê tôi là người vô dũng,vậy nêntruất bỏ không dùng,ngày nay tướng quân hãy thử cho tôi ra trận,tôikhông dám cầu công,chỉ mong rửa được cái điều xấu hổ trước mà thôi.
Tiên Thả Cư bằng lòng.
Lang Ðàm cùng với bạn là Tiên Bá đem hơn một trăm người xôngthẳng vào trong đám quân Tần.Bọn Lang Ðàm đi đến đâu thì quân Tần tan rã đến đấy,Tiên Bá bị Kiển Binh giết chết.Tiên Thả Cư đứng ở trên xe,trông thấy quân Tần rối loạn,mới giục quân tiến vào.Bọn Mạnh Minh không thểchống lại được,tức thì bỏ chạy.Tiên Thả Cư tìm cứu Lang Ðàm ra thì thânthể Lang Ðàm chỗ nào cũng bị thương cả, được hơn một ngày thì chết.QuânTấn đã được thắng trận kéo nhau trở về.Tiên Thả Cư tâu với Tấn Tướngcông rằng:
– Ngày nay thắng trận là nhờ sức của Lang Ðàm chứ không dự gì đến tôi.
Tấn Tướng công truyền theo lễ quân thượng đại phu mà an táng Lang Ðàm ở Tây Quách,bắt các quan triều thần phải đi đưa cả.
Mạnh Minh thua trận,chạy về nước Tần,tự nghĩ mình lần này tấtphải tội chết,ai ngờ Tần Mục công chẳng trách giận gì cả,lại sai ngườira đón,và vẫn giao quyền chính cho như trước.Mạnh Minh tự nghĩ xấu hổ vô cùng,mới dốc một lòng sửa sang quyền chính,lại đem hết những của riêngra để tư cấp cho những nhà có người chết trận để đánh báo thù nướcTấn.Cuối năm ấy,Tấn Tướng công lại sai Tiên Thả Cư liên hợp với quan đại phu nước Tống là công tử Thành,quan đại phu nước Trần là ViênTuyển,quan đại phu nước Trịnh là công tử Quý Sinh,cung đem quân sangđánh Tần,chiếm lấy đất Giang và đất Bành Nha,rồi rút quân về,lại nóigiỡn một câu rằng:
– Mới rồi,nước Tần sang tạ ơn ta thì ngày nay ta đáp lại đó !
Mạnh Minh không đem quân đi đánh quân Tấn,chỉ vì chưa gặp thời đó thôi.
Ðến thắng năm năm sau,Mạnh Minh luyện tập quân sĩ đều đã tinhnhuệ cả rồi,mới xin Tần Mục công thân hành đi đánh,lại nói với Tần Mụccông rằng:
– Nếu lần này tôi không báo thù được nước Tấn thì quyết không sống mà về làm gì !
Tần Mục công nói:
– Quân ta đã ba lần bị quân Tấn đánh thua rồi ! Nếu lần này lại thua thì ta cũng chẳng còn mặt mũi nào mà về nước nữa !
Tần Mục công nói xong,liền chọn ngày cử đại binh đi đánhTấn,phàm các quân sĩ phải đi tòng chinh, đều tư cấp cho người nhà rấthậu.Các quân sĩ thấy vậy, đều hăng hái xin hết sức.Khi đại binh đã quasông Hoàng Hà,Mạnh Minh truyền đem bao nhiêu thuyền bè đốt hết sạchcả.Tần Mục cônglấy làm lạ hỏi rằng:Tại sao nguyên soái lại đốt hết cảthuyền bè như vậy?
Mạnh Minh nói:
– Quân có khí thế mới đánh được giặc ! Quân ta thua luônmãi,khí thế đã mất hết cả rồi,nay tôi đốt thuyền bè đi là tỏ cho quân ta biết rằng: Chỉ có tiến chứ không có thoái,khiến cho khí thế quân tađược thêm hăng hái,nếu quân ta đã thắng trận rồi,thì lo gì không cóthuyền bè trở về.
Tần Mục công khen phải.Mạnh Minh kéo quân đi tiên phong,xôngvào đánh lấy thành Vương Quan.Quân nước Tấn phi báo Tấn Tướng công.TấnTướng công hợp triều thần lại để thương nghị.Triệu Thôi nói:
Nước Tần căm tức ta nhiều lần,lần nay vua Tần thân hành cử đạibinh sang,cố chết mà đánh ta,ta không thể địch nổi,chi bằng ta hãy tạmtránh,khiến cho quân Tần thỏa lòng, để dập tắt mối oán thù hai nước.
Tiên Thả Cư cũng nói với Tấn Tướng công rằng:
– Vua Tần lấy việc ngày trước thua ta làm xấu hổ,mà các tướngnước Tần cũng đều hăng hái,nếu không thắng được ta thì thế tất khôngthôi.Tướng công nên nghe lời Tử Dư.
Tấn Tướng công truyền cho quân sĩ các nơi, đều một mực cố thủ,không được giao chiến với quân Tần,Do Dư bảo Tần Mục công rằng:
– Quân Tấn sợ ta rồi ! Ta nên nhân dịp này đem quân đến dãy núi Hào Sơn,thu nhặt lấy hài cốt của quân sĩ ta ngày trước để mai táng,chokhỏi điều hổ thẹn.
Tần Mục công theo lời,kéo quân thẳng tới Hào Sơn,quân Tấn không thấy có một người nào dám ra ngăn trở cả.Tần Mục công sai người thunhặt lấy hài cốt quân Tấn chết trận khi trước, đem mai táng ở mộtnơi,rồi giết trâu bò đế cúng tế.Tần Mục công mặc tang phục đứng rót rượu để làm lễ,lại ứa nước mắt rồi khóc òa lên.Mạnh Minh và các tướng đềusụp lạy mà khóc cả.Quân sĩ trọng thấy ai cũng chảy nước mắt.Dân ở đấtGiang và đất Bành Nha nghe tin Tần Mục công thắng được quân Tấn,liềncùng nhau tụ hợp, đuổi các quan trấn thủ nước Tấn đi,rồi lại theo vềnước Tần.
Tần Mục công thu quân về nước ban thưởng cho Mạnh Minh,Kiển Binh và Tây Khất Thuật.
Vua Tây Nhung là Xích Ban,khi trước thấy quân Tần hai ba lần bị thua,có ý khinh nước Tần hèn yếu, định làm phản nước Tần. Ðến lúc TầnMục công thắng được quân Tấn,thu quân trở về,toan sẽ sang đánh TâyNhung.Do Dư mới nói với Tần Mục công ,xin truyền hịch cho Tây Nhung bắtphải triều cống,nếu không chịu triều cống,bấy giờ sẽ đánh.
Xích Ban nghe tin Mạnh Minh nước Tần thắng được quân Tấn, đangcó lòng lo sợ,thấy có tờ hịch thì vội vàng rủ nhau hai mươi nước nhỏ ởphía Tây cùng vào triều cống nước Tần,tôn Tần Mục công làm bá chủ tất cả các nước ở Tây Phương.Uy danh Tần Mục công đồn đến chốn kinh sư nhàChu.Chu Tương vương bảo Doãn Vũ công rằng:
– Ngày xưa Trùng Nhĩ (tức là Tống Văn công)nước Tấn đại hội chư hầu,trẫm sách phong cho làm bá chủ,nay Nhâm Hiếu (tức là Tần Mục công ) nước Tấn cường thịnh,chẳng kém gì nước Tần,trẫm cũng muốn sách phongcho,nhà ngươi nghĩ thế nào?
Doãn Vũ công nói:
– Nước Tần dẫu cường thịnh,nhưng chưa có công trạng gì với nhàChu ta,nay lại có ý bất hòa với Tấn,mà Tấn hầu ngày nay, đang nối đượcnghiệp cha.Nếu ta sách phong cho Tần thì mếch lòng Tấn,chi bằng ta saisứ ban thưởng cho Tần,thế thì Tấn biết ơn ta,mà Tấn cũng chẳng oán gì ta được.
Chu Tương vương theo lời.