Nghe đọcNhận nhiệm vụ đặc biệt quan trọng
Trong cuốn hồi ký của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết: “Anh Thái báo cáo phương án đánh Điện Biên Phủ đã được chuẩn bị, chờ tôi lên để thông qua. Đây sẽ là lần đầu bộ đội ta mở một cuộc tiến công quy mô lớn vào một tập đoàn cứ điểm với một vạn quân. Cán bộ, chiến sĩ ta đã được chuẩn bị đánh tập đoàn cứ điểm… Trận đánh sắp tới sẽ là một thử thách lớn chưa từng có đối với ta trong chiến tranh. Ta đã chọn chiến trường rừng núi là nơi có nhiều điều kiện thuận lợi để tiêu diệt địch. Nhưng Điện Biên Phủ không hoàn toàn là rừng núi. Ở đây có cánh đồng lớn nhất Tây Bắc. Rất nhiều cứ điểm nằm trên cánh đồng.
Bộ đội ta sẽ phải tiến hành nhiều trận đánh với quân cơ động có máy bay, xe tăng, đại bác yểm trợ trên địa hình bằng phẳng giống như ở đồng bằng. Nếu kẻ địch chấp nhận trận đánh ở Điện Biên Phủ thì đây cũng là chiến trường do chúng lựa chọn… Trận đánh này ta không được phép thua. Phần lớn tinh hoa của bộ đội chủ lực trong tám năm kháng chiến đều tập trung ở đây. Những vốn liếng vô cùng quý giá, nhưng cũng thực ít ỏi. Từ năm 1950 bắt đầu mở chiến dịch lớn tới mùa xuân này, vẫn là những đơn vị ấy, những con người ấy.
Tôi đã thuộc từng trung đoàn, từng tiểu đoàn, từng đại đội chủ công, biết những cán bộ đại đội, trung đội, chiến sĩ đã lập công xuất sắc. Đã thấy rõ mọi người lên đường lần này đều sẵn sàng hy sinh để giành chiến thắng. Nhưng nhiệm vụ của chiến dịch không chỉ là giành chiến thắng, mà còn phải giữ được những vốn quý cho cuộc chiến lâu dài…”
Ngày 5-1-1954, trước khi lên đường ra trận, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến chào Bác Hồ ở Khuổi Tát. Bác Hồ hỏi: “Chú đi xa như vậy, chỉ đạo các chiến trường có gì trở ngại không?” Đại tướng trả lời: “Chỉ trở ngại là ở xa, khi có vấn đề quan trọng và cấp thiết, khó xin ý kiến của Bác và Bộ Chính trị”. Bác động viên: “Tổng tư lệnh mặt trận, “tướng quân tại ngoại”! Trao cho chú toàn quyền. Có vấn đề gì khó khăn, bàn thống nhất trong Đảng ủy, thống nhất với cố vấn thì cứ quyết định rồi báo cáo sau.”
Khi chia tay, Người dặn dò Đại tướng: “Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng! Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh”. Vị tư lệnh chiến dịch “cảm thấy trách nhiệm lần này rất nặng nề.”
Thay đổi phương án tác chiến – Quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời vị chỉ huy
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ và có lẽ trong suốt cuộc đời cầm quân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quyết định thay đổi phương châm tác chiến từ“đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc” được coi là quyết định khó khăn nhất – như chính ông cũng từng thừa nhận. Quyết định đó thể hiện tư duy quân sự sắc sảo, bản lĩnh của người cầm quân nhưng đồng thời cũng là biểu hiện của sự thấm nhuần tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh về “đánh chắc thắng”, thể hiện tính nhân văn của một vị tướng “dĩ công vi thượng”, luôn biết đề cao vai trò của tập thể, hết sức tôn trọng ý kiến của tập thể vì lợi ích chung.
Ngày 12 tháng 1 năm 1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và một số cán bộ cùng đến sở chỉ huy thì được biết phía ta và cố vấn đã thống nhất sẽ nổ súng mở màn chiến dịch vào ngày 20 tháng 1, với phương châm là “đánh nhanh giải quyết nhanh” trong vòng 3 đêm 2 ngày.
Lúc này, dù chưa đồng tình với cách đánh nhanh nhưng tại hội nghị phổ biến nhiệm vụ, Chỉ huy trưởng Võ Nguyên Giáp vẫn ân cần căn dặn mọi điều để cán bộ biết phương hướng khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ theo phương hướng kế hoạch đã phổ biến. Còn ông xác định cần tiếp tục suy nghĩ để nắm chắc tình hình thực tế hơn nữa và tìm thêm những yếu tố có thể dẫn đến giành thắng lợi bằng cách đánh nhanh.
Điều Đại tướng trăn trở không chỉ vì những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng! Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh” mà còn vì trách nhiệm trước xương máu của chiến sĩ. Đại tướng nói với các chỉ huy của mình như sau: “Đảng giao cho các đồng chí một Tiểu đoàn, có nghĩa là phó thác sinh mệnh của gần 500 con người cho các đồng chí. Đảng giao cho các đồng chí một Trung đoàn, có nghĩa là các đồng chí quyết định sự sống chết của của gần 3000 con người. Đảng giao cho các đồng chí một Đại đoàn, là một vạn người con ưu tú của Đảng, những người con đã được rèn luyện trong chiến tranh. Cho nên các đồng chí phải biết tiếc thương từng giọt máu của đồng chí, đồng đội”.
Sau khi lùi thời gian mở màn chiến dịch đến ngày 25 tháng 1 năm 1954, rồi lùi thêm một ngày đến 26 tháng 1 với lý do khó khăn trong việc kéo pháo vào, chưa đảm bảo sức khoẻ…, sáng ngày 26 tháng 1, Đại tướng – Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã nêu rõ quyết định của mình: Tạm hoãn cuộc tiến công, kéo pháo ra, thu quân về vị trí tập kết, chuẩn bị lại từ đầu để đánh theo phương châm “Đánh chắc tiến chắc”.
Thay đổi phương châm tác chiến từ “đánh nhanh giải quyết nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc” được coi là sự kiện kịch tính nhất trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Pháp, điều mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp gọi là “quyết định khó khăn nhất” trong cuộc đời chỉ huy của mình.
“Đánh chắc” và chiến thắng
Bước vào trận chiến với ba đợt tiến công, bộ đội ta đã phá tan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, diệt, làm bị thương và bắt sống toàn bộ hơn 16.000 quân địch đồn trú tại đây. Quân ta đã đánh bại hình thức phòng ngự cao nhất của thực dân Pháp, đánh sụp ý chí tiếp tục chiến tranh của đối phương, buộc Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán và ký Hiệp định Geneva ngày 21 tháng 7 năm 1954, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình tại Đông Dương.
Trải qua hơn 100 ngày ở mặt trận Điện Biên Phủ, cùng với toàn quân lập nên chiến công lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp không những đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trước toàn Đảng, toàn dân và toàn quân mà còn để lại cho cán bộ và chiến sĩ nhiều thế hệ mai sau những bài học sâu sắc về tư duy quân sự, ý chí tiến công và phong cách người làm tướng. Trong đó có việc xử lý khéo léo, kiên quyết, chính xác mối quan hệ của người đứng đầu chiến dịch với tập thể lãnh đạo mặt trận để lựa chọn cách đánh hiệu quả nhất cho chiến dịch Điện Biên Phủ.
Lời bàn:
Điện Biên Phủ năm 1954, điều bất ngờ nhất mà người Pháp có thể tưởng tượng ra là những chiếc xe đạp thồ đã vượt hàng trăm ki lô mét để tiếp tế lương thực cho một đạo quân Việt Minh lên tới 65 nghìn người và trong suốt gần bốn tháng trời. Những khẩu pháo khổng lồ được vận chuyển vào chiến trường bằng sức người và thậm chí nó đã được kéo vào trận địa tới hai lần.
Thế giới khâm phục Đại tướng Võ Nguyên Giáp bởi khả năng thao lược và xây dựng lực lượng tới mức thiên tài. Chỉ với một đội quân 34 người được trang bị thô sơ, vào năm 1944, Quân Đội Nhân Dân Việt Nam đã trở thành một quân đội chính quy với 1,5 triệu người trong mùa xuân đại thắng 1954. Nhưng điều mà họ cảm phục nhất chính là sự xót xa của Đại tướng trước sự ngã xuống của từng người lính, những người đồng đội của ông.
Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Cái tên “Điện Biên Phủ – Võ Nguyên Giáp” luôn là cụm từ được người dân cất lên với lòng tự hào và kính trọng nhất. Trong lòng nhân dân, vị Đại tướng – Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp không chỉ là một danh tướng thiên tài mà còn là một “cây đại thụ rợp bóng nhân văn”.
