Nghe đọcLê Thánh Tông (1442 – 1497) tự là Tư Thành, lên ngôi vua năm 18 tuổi, trị vì đất nước trong 37 năm (1460 – 1497). Ông được ca ngợi là vị vua anh minh, quyết đoán, có tài thao lược, văn võ song toàn. Trước khi lên ngôi vua, ông đã phải sống rất cơ cực. Ông lớn lên trong sự bảo bọc và dạy dỗ của người mẹ đầy lòng nhân hậu và ông đã được thừa hưởng tư chất của bà.
Người con hiếu thảo
Thân sinh Lê Thánh Tông là ông Lê Thái Tông và bà Ngô Thị Ngọc Dao người làng Động Bàng, Thanh Hóa. Tương truyền, khi các quan văn võ đến rước Lê Tư Thành về tôn lên ngôi vua, bà Ngô Thị Ngọc Dao đã bắt con quỳ xuống mà hỏi:
– Con có biết nhờ ai mà mẹ thoát chết để rồi sinh ra con và giờ đây con có may mắn được làm Hoàng đế nước Đại Việt không?
– Thưa mẹ, đó là nhờ ơn đức ra tay cứu mạng của quan Thừa chỉ Nguyễn Trãi ạ.
– Vậy, nhân danh Hoàng đế nước Đại Việt, con phải minh oan cho Người, đừng để đấng trung thần nhân đức ấy phải ngậm hờn nuốt tủi mãi ở dưới suối vàng.
– Vâng thưa mẹ!
– Vậy con có biết nhờ ai mà mẹ con ta có thể sống qua ngày đoạn tháng ở chốn bị đoạ đày này không?
– Thưa mẹ, đó là nhờ những người dân nghèo ở xóm Văn Chương cạnh ngôi chùa này, những người giàu lòng nhân ái đã sẵn lòng nhường cơm sẻ áo cho hai mẹ con ta.
– Con biết đấy, thường chỉ có người nghèo mới là người tốt. Vậy, nhân danh Hoàng đế nước Đại Việt, con hãy làm sao cho những người tốt bớt nghèo.
Sau khi lên ngôi, vua Lê Thánh Tông đã xuống chiếu minh oan cho Nguyễn Trãi. Ông ca ngợi Nguyễn Trãi là Ức Trai tâm thượng quang Khuê tảo, cho tìm con cháu Nguyễn Trãi còn sống sót về phục chức và ra lệnh sưu tầm thơ văn, di cảo Ức Trai.
Lời bàn:
Lê Thánh Tông là vị vua Hiền của Việt Nam. Việc làm đầu tiên khi lên ngôi là vua minh oan cho Nguyễn Trãi, thể hiện chữ “Tín” của bậc Minh Quân. Chữ “Tín Hiếu” với mẹ, nghe lời mẹ dạy, chữ “Tín Nghĩa” với Nguyễn Trãi, chữ “Tín Trung” với quốc gia dân tộc, vua Lê Thánh Tông đều làm được. Hơn thế nữa, dân gian còn lưu truyền rất nhiều câu chuyện kể về sự thanh liêm, chính trực cũng như việc quý trọng hiền tài, chú trọng phát triển giáo dục cho đất nước của vua Lê Thánh Tông. Trong suốt những năm ông tại vị, Lê Thánh Tông ban hành nhiều chính sách tiến bộ, an dân, giúp đất nước đạt độ cực thịnh, rực rỡ về mọi mặt, đặc biệt nền giáo dục đạt được những thành tựu huy hoàng mà không thời kỳ phong kiến nào của Việt Nam sánh kịp.
